Zaawansowana Praktyka (APN) na drugim poziomie studiów pielęgniarskich.

Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie stoi na stanowisku, że kształcenie na drugim poziomie studiów pielęgniarek powinno być realizowane dla uzyskania tytułu zawodowego pielęgniarki zaawansowanej praktyki (APN). Pielęgniarki kończące tę formę kształcenia powinny otrzymywać tytuł magistra ze specjalizacją w głównych dziedzinach pielęgniarstwa, strategicznych dla systemu ochrony zdrowia w Polsce. Zmiana kształcenia pielęgniarek w kierunku pielęgniarstwa zaawansowanej praktyki (APN) wymaga powołania zespołu ekspertów, którzy podejmą pracę nad przygotowaniem strategii wprowadzenia tego typu kształcenia na drugi poziom studiów. Należy rozważyć konieczność uregulowania kształcenia na poziomie APN dla dobra przyszłych pokoleń przy jednoczesnym utrzymaniu różnych ścieżek dla pielęgniarek z wykształceniem uzyskanym przed wprowadzeniem zmiany. Pielęgniarka posiadająca wykształcenie specjalistyczne na poziomie magisterskim mogłaby kontynuować swój rozwój zawodowy poprzez akredytowane kształcenie ustawiczne (CPD) i uzyskiwanie kompetencji związanych z dziedziną niezbędną dla praktyki klinicznej oraz zapotrzebowaniem na wiedzę i kompetencje niezbędne dla kontynuwania opieki. Rozwiązanie to jest konieczne także w związku z uznawalnością kwalifikacji w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz ogólnoświatowym trendem opisanym w raporcie OECD z 2010 r., ale przede wszystkim z obserwowanymi tendencjami kształcenia pielęgniarek tak w Europie jak i na świecie, gdzie odchodzi się od kształcenia pielęgniarek ogólnych na drugim poziomie studiów. Wprowadzenie APN do systemu polskiej ochrony zdrowia wymagałoby dokonania koniecznych regulacji prawnych tj. m. in.: prawo do diagnozowania medycznego w wybranych obszarach (badanie fizykalne obecnie jest elementem kształcenia na studiach pierwszego stopnia, jego rozszerzony zakres obejmuje ocenę stanu pacjenta),  kompetencje do przepisywania określonych leków (zgodnie z wypracowanymi standardami kompetencji w oparciu o kształcenie ustawiczne), kompetencje do stosowania leczenia w wybranych obszarach praktyki, kompetencje do kierowania klientów do innych specjalistów, kompetencje do wysyłania pacjentów do szpitala, prawo do nadawania i ochrony tytułu „Nurse Practitioner /Advanced Practice Nurse/Pielęgniarka Zaawansowanej Praktyki” , akty prawne lub inne formy i mechanizmy regulujące pielęgniarkę APN, oficjalnie uznane tytuły i funkcje pielęgniarek pracujących w zaawansowanej praktyce, proces reakredytacji na podstawie CPD (Continuum Professional Development). Stworzenie nowej roli i nowe podejście do rozwoju zawodowego w pielęgniarstwie:

  1. Skróci czas uzyskania specjalizacji.
  2. Ułatwi politykę uznawalności kwalifikacji w transgranicznej opiece zdrowotnej.
  3. Ograniczy koszty kształcenia ponoszone przez pielęgniarkę i system ochrony zdrowia, a także pracodawców. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego z dnia 28 grudnia 2011 r. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego w sprawie wprowadzenia kształcenia Pielęgniarki Zaawansowanej Praktyki (APN) na drugim poziomie studiów pielęgniarskich str. 2
  4. Umożliwi przekierowanie środków na inne ważne strategicznie zagadnienia w zakresie kształcenia przeddpyplomowego, czy też kształcenia ustawicznego pielęgniarek.
  5. Ułatwi pielęgniarkom budowanie ścieżki kariery zawodowej o oparciu o nowe kompetencje.
  6. Będzie sygnałem – dla potencjalnych kandydatów do zawodu o możliwości rozwoju zawodowego podobnego jak w innych zawodach, – dla pacjentów, którzy otrzymają kompetentną, wysokiej jakości opiekę i zwiększony dostęp do świadczeń zdrowotnych w najważniejszych sektorach opieki zdrowotnej w tym w poz.
  7. Pomoże w budowaniu praktyki opartej na EBN (Evidence Base Nursing), badaniach naukowych umożliwiających pracę zgodną z najnowszymi badaniami i rozwijanie ich dla praktyki.
  8. Pozwoli pielęgniarkom świadomie ponosić odpowiedzialność za kształcenie ustawiczne (CPD) – uczenie się przez całe życie, własny rozwój zawodowy i zachowanie kompetencji http://www.ptp.na1.pl/pliki/PTP_Stanowiska/21_PTP_STAN_07_12_2010.pdf.
  9. Pomoże pielęgniarkom w regularnej ocenie swojej praktyki poprzez refleksję, krytyczne myślenie i ewaluację oraz poszukiwanie opinii innych profesjonalistów. Należy zdecydowanie podkreślić, że dotychczasowe wieloletnie doświadczenia krajów wprowadzających APN wykazały konieczność:
  • przygotowania definicji APN, jednostkowo dostosowaną do danego kraju,
  • opracowanie program nauczania dla pielęgniarek, kontynuacji kształcenia i re-certyfikacji oraz
  • oceny kosztów wprowadzenia tego poziomu pielęgniarstwa dla systemu.

Międzynarodowa Rada Pielęgniarek (ICN) określa zaawansowaną praktykę pielęgniarską (APN): ”APN jest zarejestrowaną pielęgniarką, która nabyła fachową i gruntowną, poszerzoną wiedzę (zalecaną na poziomie magisterskim), zespół umiejętności podejmowania decyzji i kliniczne kompetencje oraz cechy, właściwe dla udoskonalonej praktyki, sformułowane w kraju, w którym uzyskała zezwolenie do jej wykonywania” (ICN 2002). Pielęgniarstwo APN rozwija się od drugiej połowy XX wieku najwcześniej wprowadzono tę rolę w USA, gdzie w roku 1960 r., wprowadzono Pielęgniarkę Praktyki (NP). Wprowadzeniu tego poziomu pielęgniarstwa sprzyjała wzrastająca liczba pacjentów pozbawionych opieki w rolniczych gminach Stanu Kolorado (Houser&Player 2004). Ponad 40 lat intensywnego rozwoju APN spowodowało, że dla pielęgniarek jest to pożądana ścieżka kariery zawodowej. Dodatkowo wyniki analizy koszt-efekt wykazały, że APN w znacznym stopniu poprawia dostępność klientów do świadczeń opieki zdrowotnej (Gott/Goodyear/Ford 2006). W Wielkiej Brytanii wprowadzono ten poziom kompetencji pod koniec lat 80. XX wieku. Kształcenie w zakresie pielęgniarki praktyki/NP zainicjował Royal College of Nursing. Wzrastający popyt pacjentów na świadczenia NP i reforma publicznej służby zdrowia (NHS), a także dowody wynikające z badań naukowych spowodowały szerokie uznanie kompetencji APN w Zjednoczonym Królestwie i dalsze rozwijanie tej roli. W Australii powodem wprowadzenia APN było przystąpienie do analizy koszt-efekt opieki zdrowotnej (Gott 2000), oraz podobnie jak w innych krajach – brak zainteresowania lekarzy do prowadzenia praktyki w odosobnionych australijskich obszarach i odległych terenach wiejskich. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego z dnia 28 grudnia 2011 r. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego w sprawie wprowadzenia kształcenia Pielęgniarki Zaawansowanej Praktyki (APN) na drugim poziomie studiów pielęgniarskich str. 3 Nawet w Chinach APN została włączona do planu strategicznego Ministra Zdrowia na lata 2005 – 2010. W innych państwach Azji już wcześniej powołano pielęgniarki APN, miało to miejsce m.in. w: Macao – 2006; Hong – Kong 1993 czy Korei Południowej – 1950, gdzie – jako pierwsze – status APN uzyskały pielęgniarki anestezjologiczne. W Singapurze pierwszą pielęgniarkę APN zarejestrowano w 2003 r., w 2004 r. ten status posiadało 1,4 % pielęgniarek. Wcześniej APN wprowadzono w Tajlandii (1998 r.) w następujących specjalnościach w pielęgniarstwie: chirurgia, pediatria, położnictwo i kształcenie w tym kierunku do 2009 r. zakończyło 7000 pielęgniarek obecnie rejestrację i status pielęgniarki APN posiada 4100 pielęgniarek (ICN, Durban 2009). W Europie sytuacja jest zróżnicowana, ale stale obserwuje się rozszerzanie kształcenia na tym poziomie jak i określania uprawnień dla rozwoju praktyki, w tym wypisywaniu recept. Jest to także kierunek jaki przedstawiono podczas europejskiej Debaty Środowisk Pielęgniarskich, która miała miejsce 5 października 2011 r . w Warszawie W Wielkiej Brytanii (pielęgniarki mogą przepisywać leki po specjalnym przeszkoleniu)  Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii, Holandii, Niemczech (pielęgniarka jest nazywana Community Medicine Nurse, ale jej zadania są zbliżone do zadań APN). Rolę tę ostatnio wprowadzono również w Rosji. Zainteresowanie wprowadzeniem APN zgłosiły do ICN: Włochy, Francja, Luxemburg, Hiszpania, Austria oraz Szwecja. W Holandii pierwsze starania podjęto starania o wprowadzenie APN w 1997 r., gdzie w 9 miastach wprowadzono system nauczania APN, opracowano jednolite kompetencje na poziomie kraju, pielęgniarki APN posiadają regulacje prawne, autoryzację w zakresie przepisywania leków. Wprowadzenie APN doprowadziło do uzupełnienia niedoborów w opiece lekarskiej, zintegrowanie opieki i zmniejszenie jej kosztów efektywnych. Pielęgniarki APN prowadzą też samodzielne zarządzanie swoją praktyką, powołują centra opieki dla pacjentów, tym samym czyniąc ją łatwiej dostępną dla klientów (ICN 2009/PTP 2010). Należy podkreślić, że istnieje wiele badań, które wskazują na pozytywne wyniki efektywności pracy pielęgniarek APN szczególnie w obszarach wiejskich, gdzie dostęp do świadczen medycznych jest utrudniony. Wnioski z badań pokazują zwiększoną dostępność do leczenia i bardziej efektywnej opieki, szczególnie w miejscach, gdzie dotychczas była ona znikoma lub też nieosiągalna.

Nierozważna polityka zarządzania zasobami ludzkimi.

Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie z zaniepokojeniem obserwuje zmiany, jakie wprowadza reforma systemu opieki zdrowotnej, szczególnie w kwestii rodzaju umów zawieranych między pielęgniarkami i podmiotami wykonującymi działalność leczniczą. Zaniepokojenie Towarzystwa budzi sytuacja pacjentów korzystających z usług podmiotów wykonujących działalność leczniczą, w których pielęgniarki pracują w ramach umów cywilno-prawnych, jak również sytuacja pielęgniarek zawierających takie umowy. Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie stoi na stanowisku, że zawieranie umów cywilno-prawnych przez pielęgniarki nie może być arbitralnie narzucone przez reformę systemu opieki zdrowotnej. Należy dołożyć wszelkich starań, aby była to wyłącznie forma fakultatywna, pozostająca w gestii indywidualnego wyboru każdej pielęgniarki. Ponadto pielęgniarki podejmujące pracę w ramach umów cywilnoprawnych powinny uzyskać wszelkie informacje związane zarówno z pozytywnymi jak i negatywnymi stronami kontraktu. Pielęgniarki powinny być w pełni świadome konsekwencji pracy w ramach takiej umowy. Oczekujemy przyjęcia przez Rząd Polski Dyrektywy dotyczącej czasu pracy wobec sektora ochrony zdrowia. Należy także dołożyć wszelkich starań, aby wdrożyć procedury monitorowania czasu pracy pielęgniarki zatrudnionej na podstawie umowy cywilno-prawnej. Szczególną rolę powinny odgrywać w tych działaniach pielęgniarki pełniące funkcje menadżerów. Monitorowanie czasu pracy ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia bezpieczeństwa pielęgniarki, ale przede wszystkim dla bezpieczeństwa pacjenta. Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie uważa również, że w systemie ochrony zdrowia, gdzie opieka sprawowana jest w systemie ciągłym, podstawową formą zatrudnienia pielęgniarek powinna być umowa o pracę. Jest to istotne dla ciągłości opieki oraz realizacji procesu pielęgnowania zgodnie ze sztuką pielęgniarską. Obserwujemy, że przekształcenia szpitali w spółki nie służą bezpieczeństwu pacjentów, jak to zakładali reformatorzy. PrzeciąŜenie pielęgniarek pracą jest tak duże, że nie są one w stanie wywiązywać się ze swoich podstawowych obowiązków – pielęgnacji pacjentów, a wykonywane zadania mają charakter czysto techniczny. W wielu podmiotach nie ma możliwości kontynuowania kształcenia ustawicznego, które ma zapobiegać zdarzeniom niepożądanym i pracy nieskutecznymi metodami. Występuje także presja pozostawiania pielęgniarek na jednoosobowych obsadach na dyżurach mających negatywny wpływ na bezpieczeństwo pacjentów.  Ograniczanie kosztów, poprzez politykę zmniejszania liczby personelu obsługującego coraz większą liczbę potrzebujących opieki, skutkuje zagrożeniem ich zdrowia i życia. Takie działania mające tylko na celu ekonomizację systemu doprowadzą dowcześniejszych odejść z zawodu i pogłębienia narastającej sytuacji kryzysu wynikającego z braku personelu pielęgniarskiego. Młodzi ludzie nie są zainteresowani zawodem, w którym trzeba cięŜko pracować oraz ponosić odpowiedzialność za życie ludzkie. Ostrzegamy przed kryzysem, jaki dotyka pielęgniarstwo. Działania powodujące odchodzenie pielęgniarek z zawodu są niebezpieczne dla przyszłości systemu opieki zdrowotnej, zarówno z powodu starzejących się kadr pielęgniarek, jak i z powodu starzejących się odbiorców usług pielęgniarskich. Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie zdaje sobie sprawę z motywacji pielęgniarek podejmujących pracę w ramach umów cywilno-prawnych. Widzimy, że wynika to często z niskich zarobków pielęgniarek i chęci zabezpieczenia sobie odpowiedniego poziomu życia – i przez to podejmowania pracy ponad swoje siły, sprzyja temu brak personelu pielęgniarskiego na rynku pracy; małe zainteresowanie zawodem, z powodu niskiej jego atrakcyjności dla młodych ludzi. Rząd Polski powinien dołożyć wszelkich starań, aby zabezpieczyć pracę pielęgniarki i uczynić ją na tyle atrakcyjną, aby praca dodatkowa była wyborem a nie koniecznością, a co najważniejsze, by nie zagrażała tak bezpieczeństwu pacjenta, jak i pielęgniarki. Każda pielęgniarka ma prawo do równowagi między pracą a snem i wypoczynkiem. Praca w godzinach ponadwymiarowych, ponad siły zaburza prawidłowe funkcjonowanie organizmu, co grozi wcześniejszym odejściem pielęgniarki z systemu w wyniku utraty zdrowia, a poprzez to stratą wysoko wykwalifikowanego, doświadczonego pracownika medycznego. Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie podkreśla również, że pielęgniarki mają prawo do zabezpieczenia społecznego – przede wszystkim do przyzwoitej emerytury dającej poczucie bezpieczeństwa finansowego.

Na podstawie zamówionej przez Towarzystwo analizy prawnej różnic między umową o pracę oraz umową cywilno-prawną (kontraktem) można twierdzić, że istnieje wiele takich właściwości umowy cywilno-prawnej, które można oceniać, jako niekorzystne dla pielęgniarki. Dlatego PTP stoi na stanowisku, że każda pielęgniarka powinna dokładnie znać warunki, na jakich zawiera kontrakt z podmiotami wykonującymi działalność leczniczą. Przede wszystkim, pielęgniarka powinna mieć świadomość, że nie ma przepisów prawnych, które w tym przypadku regulują kwestie urlopu
wypoczynkowego czy obowiązek umoŜliwienia pielęgniarce podnoszenia kwalifikacji 3 zawodowych. Warto takŜe pamiętać, że pielęgniarka pracująca w ramach umowy cywilno-prawnej będzie mieć minimalne świadczenia emerytalne z powodu niskiej wysokości składek na ubezpieczenie społeczne. W ramach umowy cywilno-prawnej inny jest takŜe zakres odpowiedzialności majątkowej pielęgniarki. Pielęgniarka powinna mieć na uwadze, że w ramach tzw. kontraktu, za szkody wyrządzone pacjentom odpowiadać będzie solidarnie z zakładem opieki zdrowotnej do pełnej wysokości szkody. Z punktu widzenia jakości opieki oraz bezpieczeństwa pacjenta, istotne jest także to, że nie ma przepisów, które regulowałyby czas pracy pielęgniarki w ramach tzw. kontraktu oraz czas koniecznego odpoczynku pielęgniarki. W 2011 roku Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie przeprowadziło badania ankietowe wśród państw-członków Europejskiej Federacji Towarzystw Pielęgniarskich przy UE (EFN) na temat form umowy o pracę, jakie podpisują pielęgniarki w reprezentowanych przez towarzystwa narodowe państwach oraz obowiązującego czasu pracy. Z pośród 29 państw, do których został wysłany kwestionariusz – otrzymaliśmy odpowiedzi z 15 (zwrotność 51,72%). Państwa, które podzieliły się swoimi doświadczeniami to: Czechy, Słowenia, Luxemburg, Węgry, Irlandia, Grecja, Bułgaria, Hiszpania, Holandia, Norwegia, Niemcy, Wielka Brytania i Dania. Dwa pozostałe państwa udzieliły odpowiedzi anonimowo. Analiza zgromadzonego materiału wykazała, że dominującą formą umowy o pracę pielęgniarek w Europie jest etat w pełnym (zwykle 36 – 40 godzinowy wymiar czasu pracy w tygodniu) lub niepełnym wymiarze czasu pracy. Umowa cywilno-prawna, a więc samozatrudnienie, stanowi bardzo rzadką formę zawierania umowy przez pielęgniarki z pracodawcą. W Czechach, Luxemburgu, w Danii i w Niemczech jest to zaledwie kilka % (często zaledwie 0,01%). Na Węgrzech ok. 6%, w Irlandii mniej niż 5% (pielęgniarki są wówczas zatrudniane poprzez agencje pielęgniarskie, jest to bezpieczniejsza forma zatrudnienia aniżeli nasz kontrakt), w Holandii – kilkaset pielęgniarek, w UK – około 120 położnych. Przy czym bardzo dokładnie przestrzegane są normy czasu pracy zarówno dla bezpieczeństwa pracodawcy, pielęgniarki, a przede wszystkim pacjenta, który oddaje w ręce pielęgniarek swoje zdrowie i życie z zaufaniem, którego nie wolno zawieść. W pozostałych państwach, które wzięły udział w naszej ankiecie, samozatrudnienie pielęgniarek nie występuje. Pielęgniarki podejmujące pracę w ramach tzw. kontraktów najczęściej pracują poza podmiotami realizującymi opiekę w systemie ciągłym – więcej .

Dorota Kilańska Prezes PTP

List do Ministra Zdrowia

Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie, jako organizacja będąca głosem polskich pielęgniarek w Europie i na świecie wyraża zdecydowany sprzeciw przeciwko wprowadzeniu rozwiązania mającego na celu ograniczenie dostępu do usług pielęgniarskich poprzez wybór na jednej liście pielęgniarki, lekarza i położnej.

Nie do pomyślenia jest fakt, aby w zespole, który podejmuje decyzje o autonomicznym zawodzie, jakim jest zawód pielęgniarki nie było przedstawicieli tej ważnej dla systemu opieki zdrowotnej profesji.

Profesji, której rola została podkreślona podczas pierwszej Konferencji WHO dotyczącej pielęgniarstwa we Wiedniu 1988 r., przez Dyrektora Regionalnego WHO. Dr Jo Eirik Asvall powiedział, że „Rolą pielęgniarki/pielęgniarza nie ma być służenie innej profesji, ale informowanie, wspieranie oraz opieka nad pacjentem i społecznością”. Deklaracja Monachijska, przyjęta w 2000 r. przez WHO, zobowiązuje wprowadzenie nowej roli dla pielęgniarki – Pielęgniarki Zdrowia Rodziny, z której rząd polski się nie wywiązał jak również z promowania tej roli pielęgniarki w systemie, czy też stworzenia warunków do zatrzymania pielęgniarek w systemie. Proszę zwrócić uwagę, że średnia wieku 1/3 pielęgniarek w Polsce wynosi 47 lat i brak wyraźnej strategii, decydowaniu o zawodzie przez nie znających się na tej profesji, nie sprzyja wizerunkowi zawodu, jako tego, w którym można budować swoją przyszłość i rozwijać się jak w innych zawodach.

Działania tego rodzaju są wbrew założeniom Komisji Europejskiej promującej małą przedsiębiorczość, jako „koło napędowe” dla rozwoju gospodarki. Pielęgniarki POZ poprzez swoje działania i udział w leczeniu, a także przede wszystkim dzięki niezależnej funkcji promowania zdrowia mają zdecydowany wpływ na realizację tak Milenijnych Celów Rozwoju jak i strategii dla zdrowia oraz przywracanie zdrowia konsumentów. Przyczyniają się tym samym do ich powrotu do pracy, a także wzrostu PKB.

Od lat sprawdza się inwestowanie w opiekę podstawową najbliżej miejsca zamieszkania i tę funkcję mogą najlepiej wykonywać pielęgniarki POZ, a przyszłości może Pielęgniarki Zdrowia Rodziny. Podkreślane jest to w wielu dokumentach międzynarodowych, które są ignorowane przez rząd. Carol Bellamy, były dyrektor wykonawczy, UNICEF podkreślał w swoim wystąpieniu, że „pielęgniarki, znając potrzeby dzieci i rodzin w domu, miejscu pracy i zabawy, jednocześnie służą pomocą w kontaktowaniu osób, rodzin i społeczności lokalnych z opieką zdrowotną. Funkcje te powodują, że pielęgniarki są kluczową grupą zawodową dla służby zdrowia … „

Pielęgniarki są główną grupą personelu zdrowotnego sprawującą Podstawową Opiekę Zdrowotną na wszystkich szczeblach, dbającą o zachowanie kontaktów między pacjentami indywidualnymi, rodzinami i środowiskami lokalnymi a całym systemem opieki zdrowotnej. Współpracując z innymi sektorami, pozostałymi członkami zespołów terapeutycznych oraz wewnątrz własnej grupy zawodowej, szukają nowych sposobów leczenia, opieki, zapobiegania chorobom i niepełnosprawnościom. Pracują na rzecz poprawy dostępności opieki zdrowotnej oraz poprawy jakości opieki i jej wyników i dlatego nie można pomijac tej grupy zawodowej i ignorować jej obecności w systemie, niszcząc osiągnięć. Najwyższy czas, aby po ponad 30 latach od przyjęcia Deklracji z Ałma -Aty realizować jej założenia i koncentrować się na utrzymaniu zdrowia, a nie tylko na jego naprawie i tutaj znaczącą rolę mogą odegrać pielęgniarki.

Jeszcze raz wzywamy do podjęcia jak najszybszych kroków w celu stworzenia stretegii dla pielęgniarstwa jako ważnego elementu strategii dla zdrowia tak jak to ma miejsce w krajach UE, do której z dumą przynależymy.

Chcemy mieć gwarancję że tak się nie stanie

Zwalczanie leków fałszowanych – warsztaty WHO w Pradze

W dniu 21.11.2011 r. w Pradze odbyły się warsztaty dotyczące leków podrabianych (nietrzymających standardów), których organizatorem był World Health Professional Alliance (WHPA), powstałe w 1991 r. jako organizacja zrzeszająca światowe organizacje reprezentujące zawody medyczne w tym Międzynarodową Radę Pielęgniarek oraz organizacje farmaceutów, dentystów i lekarzy oraz fizykoterapeutów.

W warsztatach udział wzięli przedstawiciele krajów europejskich. Polska była reprezentowana przez Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie (D. Kilańska), Naczelną Radę Lekarską oraz Polskie Towarzystwo Stomatologiczne. Zwalczanie leków fałszowanych jest ważnym tematem, który powinien stać się ważnym elementem ochrony pacjentów przed niebezpieczeństwem wynikającym z przyjmowanie niewłaściwych leków.

W sprawie została przyjęta Dyrektywa z 8 czerwca 2011 r. zmieniająca dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi – w zakresie zapobiegania wprowadzaniu sfałszowanych produktów leczniczych do legalnego łańcucha dystrybucji /http://ec.europa.eu/health/files/eudralex/vol1/dir_2011_62/dir_2011_62_pl.pdf/ rynek farmaceutyczny to 220 bln Euro. Problem jaki został podkreślony przez uczestników to m.in. – sprzedaż internetowa leków. Dyrektywa mówi, że ”Nielegalna sprzedaż produktów leczniczych ludności za pośrednictwem Internetu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, gdyż w ten sposób mogą dotrzeć do niej sfałszowane produkty lecznicze. Konieczne jest podjęcie problemu tego zagrożenia. Należy przy tym wziąć pod uwagę fakt, że specjalne warunki dotyczące detalicznych dostaw produktów leczniczych dla ludności nie zostały ujednolicone na poziomie Unii, a zatem państwa członkowskie mogą wprowadzać warunki odnoszące się do dostaw produktów leczniczych dla ludności w granicach określonych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).”

Ponadto Artykuł 85d reguluje sprawę nadzoru nad internetową sprzedażą leków. W następującym zakresie „Bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich Komisja we współpracy z Agencją i organami państw członkowskich prowadzi lub wspiera kampanie informacyjne skierowane do ogółu społeczeństwa i dotyczące zagrożeń związanych ze sfałszowanymi produktami leczniczymi. Kampanie te podnoszą świadomość konsumentów na temat zagrożeń związanych z produktami leczniczymi dostarczanymi ludności nielegalnie na odległość w drodze usług społeczeństwa informacyjnego oraz na temat funkcjonowania wspólnego logo, stron internetowych państw członkowskich i strony internetowej Agencji. 1b. Właściwy organ danego państwa członkowskiego dysponuje systemem nadzoru, w tym w drodze inspekcji prowadzonych z częstotliwością odpowiednią do ryzyka, w pomieszczeniach producentów, importerów lub dystrybutorów substancji czynnych, z siedzibą na terytorium tego państwa członkowskiego, oraz skutecznych działań następczych. W każdym przypadku, gdy właściwy organ uzna, że istnieją podstawy do podejrzeń o nieprzestrzeganie wymogów prawnych ustanowionych w niniejszej dyrektywie, w tym zasad i wytycznych dobrej praktyki wytwarzania i dobrych praktyk dystrybucji, o których mowa w art. 46 lit. f) i w art. 47, może on przeprowadzić inspekcje w pomieszczeniach: a) producentów lub dystrybutorów substancji czynnych z siedzibą w państwach trzecich; b) producentów lub importerów substancji pomocniczych.

Główny Inspektorat Farmaceutyczny prowadzi działania mające na celu zapobieganie temu niepokojącemu zjawisku.